Pyły zawieszone PM10 i PM2,5

     Głównym czynnikiem sprzyjającym szkodliwemu oddziaływaniu pyłu na zdrowie jest wielkość cząstek. W pyle zawieszonym całkowitym (TSP), ze względu na wielkość cząstek, wyróżnia się frakcje o ziarnach powyżej 10 μm oraz poniżej 10 μm (pył zawieszony PM10). We frakcji pyłu zawieszonego PM10 zawiera się frakcja o średnicy ziaren poniżej 2,5 μm (pył zawieszony PM2,5). Te cząstki są niezwykle niebezpieczne dla zdrowia.

       Raporty Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz niezależne badania wskazują na znaczący wpływ pyłu zawieszonego, w tym zwłaszcza pyłu PM2,5 na zdrowie ludzi. Długotrwała ekspozycja na pył, szczególnie na drobne frakcje, może skutkować skróceniem długości życia od 6 do 12 mies. 

     Pyły zawieszone oddziałują negatywnie przede wszystkim na układ oddechowy, przyczyniając się do zachorowań na astmę oskrzelową, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) oraz infekcje dróg oddechowych, w tym zapalenie płuc. Ekspozycja prenatalna, zwłaszcza na pył PM2,5, może przełożyć się na gorszy rozwój i funkcjonowanie układu oddechowego u dziecka w wieku późniejszym.

          Zanieczyszczenia pyłowe skutkują także zwiększeniem zachorowań na choroby nowotworowe, w tym zwłaszcza raka płuca. Ryzyko wystąpienia raka płuca na obszarach, w których notuje się podwyższone stężenia pyłowe, może być większe o 20–40% w stosunku do obszarów o niskich stężeniach zanieczyszczeń.

         Ekspozycja na pył, zarówno krótkotrwała jak i przewlekła, wykazuje negatywny wpływ na układ krążenia. Drobne cząstki pyłu (PM2,5 oraz mniejsze) przedostają się z pęcherzyków płucnych do układu krążenia, a następnie dalej do narządów wewnętrznych, gdzie wywołują negatywne skutki zdrowotne zapoczątkowane przez stan zapalny, stres oksydacyjny i wtórną aktywację sympatycznego układu nerwowego. W zakresie naczyń, toczący się proces zapalny prowadzi do uszkodzenia śródbłonka naczyń, destabilizacji oraz powstawania nowych blaszek miażdżycowych. Narażenie na podwyższone stężenia pyłu wpływa także na zwiększenia ryzyka wystąpienia udaru mózgu. Pył zawieszony może również powodować nadkrzepliwość krwi i sprzyjać powstawaniu zakrzepicy żylnej i tętniczej.

   Zanieczyszczenia pyłowe wpływają negatywnie także na układ nerwowy, przyczyniając się do powstawania chorób neurodegeneracyjnych, zwiększając częstość występowania zaburzeń o charakterze depresyjnym oraz nasilając i przyspieszając proces starzenia się układu nerwowego.

© 2017 Urząd Miejski w Gdańsku, Wydział Środowiska