Brak dbałości o jakość powietrza niesie za sobą szereg konsekwencji. Z jednej strony należy pamiętać jak zanieczyszczenia w powietrzu wpływają na zdrowie, ale z drugiej należy również mieć świadomość jak duży wpływ ma każdy człowiek na jakość powietrza i możliwość jego poprawy. Wiele osób nie podejmuje wysiłku w celu ograniczenia własnej emisji zanieczyszczeń do powietrza, np. zakupu jeśli jest to ekonomicznie możliwe lepszego paliwa do ogrzewania, rezygnacji w niektórych sytuacjach z podróży samochodem osobowym, utrzymywania przewodów kominowych i kotłów w dobrym stanie technicznym, rezygnacji z palenia odpadów zielonych, itp. Bardzo drastycznym przykładem braku wiedzy i świadomości jest spalanie odpadów w paleniskach domowych. Uzyskiwana temperatura spalania w domowych piecach lub kotłowniach wynosi od 200 do 500 stopni Celsjusza. Podczas gdy temperatura w spalarniach odpadów wynosi od 800 do 1200 stopni. Im wyższa temperatura tym proces spalania przebiega sprawniej a do środowiska przedostaje się mniej substancji szkodliwych mogących mieć wpływ na zdrowie okolicznych mieszkańców. Spalanie śmieci w nieodpowiednich warunkach, w nieodpowiednich instalacjach powoduje, że do powietrza w dużych ilościach dostają się nie tylko pyły zawieszone, tlenki azotu, siarki i inne typowe dla spalania zanieczyszczenia, ale również dioksyny, furany, rakotwórcze WWA, metale ciężkie i inne. Co ciekawe, spalanie odpadów w kotłach domowych przez wielu ludzi nie jest postrzegane jako groźne dla zdrowia, ale spalanie odpadów w przystosowanych do tego instalacjach (spalarniach odpadów), które posiadają odpowiednie zabezpieczenia przed wydostawaniem się zanieczyszczeń do środowiska, budzi ogromny sprzeciw społeczeństwa.

Zanieczyszczenia z kominów kotłów domowych wyprowadzane są blisko powierzchni ziemi i bardzo często (w wyniku słabego przewietrzania) pozostają na tych wysokościach. Tak więc mieszkańcy domów, którzy użytkują niskosprawne piece i spalają w nich między innymi odpady lub złej jakości węgiel czy niesezonowane drewno bardzo często oddychają powietrzem, które sami zanieczyścili bardzo niebezpiecznymi dla zdrowia związkami.  

Innym typem niskiej emisji jest emisja związana z transportem. Użytkowanie niesprawnych technicznie pojazdów (w tym demontaż filtrów czastek stałych) przyczynia się w znacznej mierze do dużej emisji zanieczyszczeń w warstwie powietrza, którym oddychamy.

Każdy obywatel może i powinien we własnym zakresie podejmować działania ograniczające emisję substancji do powietrza.

                Jeśli istnieją możliwości techniczne, źródła na paliwa stałe powinny być wymieniane (uzyskaj DOTACJĘ) na sieć ciepłowniczą, źródła gazowe lub ewntualnie pompy ciepła czy ogrzewanie elektryczne – są to najbardziej przyjazne środowisku sposoby ogrzewania. Jezeli decydujemy się jendak na wybór pieca opalanego paliwem stałym naleleży zwrócic uwagę, aby był on nowoczesny i spełniał wymagania dla kotłów w zakresie granicznych wartości emisji wskazane w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe (Dz U. z 2017 r., poz. 1690). Ponadto w źródłach oplanych paliwami stałymi należy stosować paliwo dobrej jakości.

            Ponadto przy instalacji lub wymianie źródeł ciepła należy zwracać uwagę, aby wielkość kotła była dostosowana do zapotrzebowania na ciepło budynku. Przewymiarowane źródła powodują zwiększoną emisję zanieczyszczeń do atmosfery.

            Jeżeli nie ma możliwości wymiany źródeł ciepła należy pamiętać o zasadach czystego spalania węgla, które zostały opublikowane przez Ministerstwo ochrony Środowiska w specjalnym poradniku: Poradnik "Czyste ciepło w moim domu z paliw stałych" lub na stronie czysteogrzewanie.pl. Ponadto dbałośc o czystosc kominów jest szczgólnie ważna jeśli eksploatowane jest źródło węglowe lub opalane drewnem. Zanie­dbany komin bowiem stanowi zagro­że­nie życia całej rodziny ponieważ gromadzona w nim sadza może sie zapalić lub odpaść od ścianek komina blokujac odpływ spalinom. 

        Jeżeli w budynku zamontowany jest kominek opalany drewnem i nie jest on jedynym źródłem ogrzewania pomieszczeń, należy ograniczyć jego używanie w sytuacjach, gdy prognozowane są podwyższone stężenia zanieczyszczeń.

Nie wolno spalać w kotłach domowych śmieci, odpadów, lakierowanych elementów drewnianych czy mokrego drewna! Nie należy też palić liści oraz innych odpadów zielonych z przydomowych ogródków lub w ogródkach działkowych, ponieważ z jednej strony zanieczyszcza to powietrza, a z drugiej stanowi zagrożenie dla organizów tam żyjacych.

        Bardzo ważne są także działania polegające na termomodernizacji budynków mieszkalnych. Poprawa efektywności energetycznej budynku przyniesie nie tylko wymierne efekty ekonomiczne w postaci obniżenia kosztów ogrzewania, ale także będzie skutkować redukcją emisji zanieczyszczeń.

        W przypadku źródeł komunikacyjnych jednym z łatwiejszych sposobów na ograniczenie uciążliwego zanieczyszczenia powietrza jest rzadsze używanie samochodów. Mieszkańcy mogą korzystać z transportu publicznego, a na krótkich trasach poruszać się rowerem lub pieszo.

Konsekwencje prawne i finansowe zanieczyszczania powietrza przez osoby fizyczne

           Artykuł 191 Ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach  mówi, że kto termicznie przekształca odpady poza spalarnią odpadów lub współspalarnią odpadów podlega karze aresztu (do 30 dni) albo grzywny (do 5000 złotych).

Kontrolę w zakresie palenia odpadów może przeprowadzić STRAŻ MIEJSKA zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 listopada 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 55). Należy podkreślić, że Strażnicy Miejscy nie muszą tylko "złapać na gorącym uczynku" palenia śmieci, mogą skontrolować również popiół z paleniska. A zgodnie z art. 225 kodeksu karnego, udaremnianie lub utrudnianie przeprowadzenia kontroli jest przestępstwem zagrożonym karą aresztu. W przypadku odmowy przyjęcia mandatu strażnik kieruje sprawę o ukaranie do sądu rejonowego.

    Jakość spalin samochodowych skontrolowac może natomiast Policja lub Inspekcja Ruchu Drogowego.

 

© 2017 Urząd Miejski w Gdańsku, Wydział Środowiska